HƯỚNG ĐI CHO ĐÀI TRUYỀN THANH CƠ SỞ

12/04/2017 1:57 sángKhông cho phép bình luận

Xung quanh sự tồn tại của đài truyền thanh cơ sở, xuất hiện hai luồng quan điểm khác nhau. Trước thách thức đó, những cán bộ quản lý, cán bộ tuyên truyền phải làm những gì?
Một số quan điểm cho rằng đài phường đã hết vai trò lịch sử, tiêu tốn ngân sách nhà nước, hiệu quả tuyên truyền không cao. Các ý kiến khác cho rằng đài phường vẫn có thể “khoác cho mình chiếc áo mới” trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi người quản lý, cơ quan chủ quản, đặc biệt đội ngũ những người làm truyền thanh cơ sở phải làm cuộc “cách mạng triệt để” để có thể duy trì sứ mệnh lịch sử của đài truyền thanh trong giai đoạn mới. Trước thách thức đó, những cán bộ quản lý, cán bộ tuyên truyền phải làm những gì?
Thứ nhất, trong một lần chia sẻ trên báo chí, PGS, TS Nguyễn Thế Kỷ – Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam cho rằng: “Vấn đề mấu chốt là cách sử dụng chứ không phải là bỏ hay giữ”. Trong mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi thời điểm thì yêu cầu về vị trí, vai trò cũng như tác dụng, cách thức hoạt động khác nhau, vì thế: “Khi mà các phương tiện truyền thông hiện tại phát triển mạnh: phát thanh, truyền hình, báo in, báo điện tử, mạng xã hội,… thì loa phường vẫn có vai trò, có chỗ đứng riêng của nó”.
Hiện nay, trước sức ép cạnh tranh, hiệu quả thông tin thì sứ mệnh đài cơ sở phải đối mặt với việc ra đi hay ở lại. Nếu giải tán thì số phận của biết bao con người rơi vào hoàn cảnh thất nghiệp, chính quyền mất đi một công cụ tuyên truyền, phần nào ảnh hưởng đến nhu cầu tiếp nhận thông tin của người dân. Nếu không giải tán thì phải đối mặt với tái cơ cấu, đổi mới hình thức – nội dung hoạt động… Tỉnh Quảng Ninh, thành phố Hà Nội, Hà Giang đã sáp nhập Đài Phát thanh – truyền hình huyện/thị xã/thành phố với Phòng văn hóa thành Trung tâm truyền thông và văn hóa.

vov1_ovpo_LVKA
Dù không muốn thì trong bối cảnh, điều kiện, môi trường truyền thông như hiện nay, các nhà quản lý cũng như người làm công tác tuyên truyền cơ sở phải tính đến hiệu quả (tuyên truyền, kinh tế) của các đài truyền thanh huyện/xã. Việc sáp nhập chỉ là giải pháp tạm thời, trước mắt nhưng tính đến lâu dài thì duy trì sự tồn tại đài cơ sở chỉ là “bình mới nhưng rượu vẫn cũ”. Không thể duy trì khi mà nó không mang lại hiệu quả.
Thứ hai, xây dựng nội dung chương trình phù hợp: Để xây dựng một chương trình phù hợp thì những người tổ chức phải trả lời được một số câu hỏi như điều kiện tiếp nhận, tâm lý tiếp nhận, nhu cầu của người dân (xác định nội dung mà người dân quan tâm), thời lượng chương trình, thời điểm phát sóng… Một chương trình được đánh giá là có hiệu quả khi nó đáp ứng được nhiệm vụ tuyên truyền của chính quyền, đáp ứng được nhu cầu tiếp nhận thông tin của người dân, trang bị kiến thức, góp phần tổ chức đời sống, xây dựng lối sống văn minh là mục đích tối thượng cho các đài truyền thanh cơ sở.
Theo nhà báo Phạm Trung Tuyến (VOV) thì: “Về mặt nội dung, loa phường là hình thức thông tin cộng đồng, nên nội dung cần quy định rõ chỉ bao gồm thông tin cộng đồng, phục vụ riêng cho những vấn đề chung của cộng đồng cấp phường, gồm: Cảnh báo rủi ro, khuyến cáo các vấn đề về vệ sinh, an toàn, các khía cạnh sinh hoạt cộng đồng, các thông báo thiết yếu như lịch cắt điện, nước, lịch sửa chữa hạ tầng, các chương trình, hoạt động xã hội…”.

loa-loa-2833-1484211230
Thứ ba, đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cán bộ quản lý cũng như những người trực tiếp làm truyền thanh cơ sở với mục đích trang bị cho họ kiến thức, kỹ năng làm tuyên truyền mới trong giai đoạn bùng nổ truyền thông. Cán bộ làm truyền thanh xuất thân từ nhiều nguồn khác nhau, trình độ không đồng đều. Nhiều cán bộ tuyên truyền không có nghiệp vụ báo chí, tham gia viết báo, thậm chí còn làm công tác quản lý lãnh đạo. Nhiều cán bộ có nghiệp vụ báo chí, kiến thức, nghiệp vụ làm báo được trang bị đã không còn phù hợp, việc tiếp cận với kỹ năng làm báo mới gặp nhiều khó khăn. Đội ngũ cán bộ ở các đài truyền thanh cơ sở xã, phường, thị trấn cần phải được đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức, kĩ năng cơ bản để vận hành các trạm truyền thanh này tốt hơn, hiệu quả cao hơn.
Hiện tại, Đài TNVN có hai cơ sở đào tạo cấp cao đẳng đặt ở phía Bắc và phía Nam: Trường Cao đẳng Phát thanh, Truyền hình I (đặt tại Phủ Lý, Hà Nam) và Trường Cao đẳng Phát thanh, Truyền hình II (tại TP HCM) đủ sức làm ngay nhiệm vụ này. Hai trường có thể đào tạo cả về nội dung, về kĩ thuật, về quản lý.
Thứ tư, đầu tư trang thiết bị, xây dựng chế độ đãi ngộ hợp lý. Không thể phủ nhận sự đầu tư kinh phí của các cấp chính quyền, song với mức đầu tư ít ỏi thì việc đổi mới, mua sắm thiết bị chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế. Nhiều thiết bị phát thanh, máy ghi âm, phòng thu thanh, hệ thống tiếp âm, phát sóng đã lạc hậu. Người dân đô thị không đồng tình vì “loa phường phát oang oang” có thể ảnh hưởng nhất định đến nhiều người, nhất là những người không có nhu cầu. PSG. TS Nguyễn Thế Kỷ – Tổng Giám đốc Đài TNVN đề xuất giải pháp: “Nên đưa nhiều loa nhỏ, máy thu thanh nhỏ, giống như máy ga-len trước đây, gắn trong mỗi nhà. Nhà nào, thành viên nào cần nghe thì mở, âm lượng vừa đủ, có thể chọn các kênh, hệ, chương trình” hoặc “Đối với người già, người khiếm thị khó xem hoặc không xem được truyền hình, không đọc báo được thì nghe đài là cách tốt nhất, thậm chí là duy nhất. Trong một gia đình, có thể có vài ba máy thu thanh nhỏ, ai thích nghe chương trình gì, cứ tự chọn, mở cho riêng mình”.
Theo tìm hiểu, một số đài truyền thanh coi cán bộ phóng viên, biên tập là viên chức nhà nước nên chỉ hưởng lương theo quy định, không có kinh phí cấp cho nhuận bút. Trong khi đó một số đài vẫn chi trả cho cán bộ truyền thanh tiền nhuận bút. Số tiền tuy ít ỏi song ít nhiều cũng tạo động lực cho họ làm việc. Nên chăng các đài cần mạnh dạn chi trả lương cho cán bộ theo chất lượng tin, bài? Điều này có tác dụng xây dựng môi trường làm việc cạnh tranh lành mạnh, từng bước nâng cao chất lượng thông tin./.

Lại Huy Thỏa